Йортлар өчен көрәш: ни өчен татарстанлылар идарәче компанияләрне актив алыштыра, ә бизнесменнар торак-коммуналь хуҗалыкка омтыла?
Татарстанда күп фатирлы йортлар белән идарә итү өлкәсендә үсеш күзәтелә. Казан, Чаллы, Бөгелмә, Яшел Үзән һәм Питрәч районнарында яшәүчеләр идарәче компанияләрне актив алыштыралар. Нәрсә ул - милекчеләрнең аңлы сайлавымы яки торбаларда табышлы бизнес өчен катгый конкуренцияме?
Торак-коммуналь хуҗалык өлкәсе эшмәкәрләр өчен һәрвакыт тәмле кисәк булып саналды. Йортлар белән идарә итү - тотрыклы керем, ул яшәүчеләрнең айлык түләүләреннән формалаша. Бизнесменнарның йортларны лицензияләр реестрына кертүгә актив гариза бирүләре гаҗәп түгел. Йорт бу реестрга эләккәч, идарәче компания анда бизнес алып баруга законлы хокук ала.
Быел Татарстанның Торак инспекциясенә лицензияләр реестрына үзгәрешләр кертү турында 251 гариза кергән. Аларның 114 буенча уңай карар кабул ителгән, ә менә 63 компания кире кагылган. Тагын 6 гариза компанияләр тарафыннан кире алынган, калганнары карауда.
Баш тартулар саны буенча Казан (21 баш тарту) һәм Яшел Үзән районы (15 баш тарту) идарәче компанияләре лидер булды. Мәсәлән, “Мостопоезд-33” ИК ҖЧҖ Әйшә авылында Светлая урамындагы 4,8,9,10 номерлы йортны идарәгә ала алмады.
Яшел Үзән районында яшәүчеләр өчен мөһим момент: март ахырында Татарстанның Торак инспекциясендә идарәче компанияләр җитәкчеләре өчен квалификация имтиханы узды. “Мостопоезд-33” вәкиле кирәкле санда баллар җыя алмаган, димәк, директор вазыйфасын биләргә хокукы юк. Исегезгә төшерәбез, ИК җитәкчеләре һәр биш ел саен үз квалификацияләрен расларга тиеш.
Баш тартуларның башка мисаллары:
- “Минем Бөгелмә” ИК ҖЧҖ Николай Гоголь урамындагы 41,47 номерлы, Сельхозтехника урамындагы 16 номерлы, Муса Җәлил урамындагы 28 номерлы йортларны идарәгә алмады.
- “Актачы-К” ИК ҖЧҖ Питрәч авылында Казан урамындагы 16Б/3,16 Б/4,16Б/5 номерлы йортлар буенча кире кагу алды.
Баш тартулар еш кына милекчеләрнең гомуми җыелышларын үткәргәндә һәм документларны рәсмиләштергәндә хокук бозулар белән бәйле:
- Торак-коммуналь хуҗалык системасында мәгълүматны урнаштырмау: Гомуми җыелышларның инициаторлары торак-коммуналь хуҗалыкның дәүләт мәгълүмат системасында җыелышлар үткәрү турында хәбәрләр, милекчеләр карарлары һәм беркетмәләр урнаштырмыйлар (Рәсәй Төзелеш Министрлыгының 30.04.2025 №266/пр боерыгының 17 пунктын бозу).
- Торак-коммуналь хуҗалык системасында идарә итү шартнамәсе турында мәгълүмат булмау: Компанияләр идарә шартнамәсе турында мәгълүматны системада урнаштырмыйлар (РФ ТК 198 маддәсенең 2 өлешен бозу).
- Дөрес булмаган мәгълүматлар: Гаризаларда һәм документларда хаталар очрый, мәсәлән, гомуми җыелыш беркетмәсендәге мәйдан ЕГРНнан өземтә белән туры килми, гаризадагы тулы булмаган мәгълүматлар, дөрес таныкланмаган документлар (таныклау датасы, вазыйфасы, ФИО юк).
Татарстан Торак инспекциясе гомуми җыелышларны ТКХ ГИС платформасында уздырырга киңәш итә. Бу идарәче компанияне сайлау процессының үтә күренмәлелеген гарантияли. Инспекциягә ИКне алыштыру турында гаризалар һәм беркетмәләр керү белән, мәгълүмат рәсми ресурсларда урнаштырыла, һәм милекчеләрдән үз карарларын расларга яки кире кагарга сорыйлар.
Имзаларның дөреслеге шик тудырган очракларда республиканың Торак инспекциясе кичекмәстән хокук саклау органнарына мөрәҗәгать итә. 2025 елда эчке эшләр министрлыгына бюллетеньнәрне яки гомуми җыелышлар беркетмәләрен фальсификацияләү мөмкинлеген тикшерү максатыннан 44 күпфатирлы йорт буенча 48 мөрәҗәгать җибәрелгән. 2026 елда мондый мөрәҗәгатьләр 10 күпфатирлы йорт буенча булган. Шулай ук ТР буенча ЭЭМга Казанның Таҗетдинов урамындагы бер йорттан килгән 100 дән артык мөрәҗәгать буенча материаллар әзерләнә.
Татарстан Торак инспекциясе матбугат хезмәте