ТАТАРСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ МИНИСТРЛАР КАБИНЕТЫНЫҢ
 2021 ЕЛНЫҢ 30 СЕНТЯБРЕНДӘГЕ 936 НОМЕРЛЫ КАРАР КАРАРЫ 

ТӨБӘК ДӘҮЛӘТ ТОРАК КОНТРОЛЕ (КҮЗӘТЧЕЛЕГЕ) ТУРЫНДА НИГЕЗЛӘМӘНЕ РАСЛАУ ХАКЫНДА 
		Үзгәртүче документлар исемлеге (ТР Министрлар Кабинетының түбәндәге карарлары редакциясендә: 28.02.2022 № 179, 13.08.2022 № 810)		

Татарстан Республикасы Министрлар Кабинеты карар бирә:

1. Кушымта итеп бирелгән Төбәк дәүләт торак контроле (күзәтчелеге) турында нигезләмәне расларга.
2. Татарстан Республикасы Министрлар кабинетының түбәндәге боерыкларын үз көчен югалткан дип танырга:
«Татарстан Республикасында төбәк дәүләт торак күзәтчелеген оештыру һәм гамәлгә ашыру тәртибен раслау турында» 2018 елның 28 февралендәге 128 номерлы;
Татарстан Республикасында төбәк дәүләт торак күзәтчелеген оештыру һәм гамәлгә ашыру тәртибен раслау турында» 2018 елның 28 февралендәге 128 номерлы Татарстан Республикасы Министрлар Кабинеты карары белән расланган «Татарстан Республикасында төбәк дәүләт торак күзәтчелеген оештыру һәм гамәлгә ашыру тәртибенә үзгәрешләр кертү хакында» 2018 елның 31 октябрендәге 972 номерлы карары;
«Татарстан Республикасында төбәк дәүләт торак күзәтчелеген оештыру һәм гамәлгә ашыру тәртибен раслау турында» 2018 елның 28 февралендәге 128 номерлы Татарстан Республикасы Министрлар Кабинеты карары белән расланган «Татарстан Республикасында төбәк дәүләт торак күзәтчелеген оештыру һәм гамәлгә ашыру тәртибенә үзгәрешләр кертү хакында» 2019 елның 24 июнендәге 510 номерлы карары;
Татарстан Республикасында төбәк дәүләт торак күзәтчелеген оештыру һәм гамәлгә ашыру тәртибен раслау турында» 2018 елның 28 февралендәге 128 номерлы Татарстан Республикасы Министрлар Кабинеты карары белән расланган «Татарстан Республикасында төбәк дәүләт торак күзәтчелеген оештыру һәм гамәлгә ашыру тәртибенә үзгәрешләр кертү хакында» 2019 елның 23 июлендәге 615 номерлы карары;
«Татарстан Республикасында төбәк дәүләт торак күзәтчелеген оештыру һәм гамәлгә ашыру тәртибен раслау турында» 2018 елның 28 февралендәге 128 номерлы Татарстан Республикасы Министрлар Кабинеты карары белән расланган «Татарстан Республикасында төбәк дәүләт торак күзәтчелеген оештыру һәм гамәлгә ашыру тәртибенә үзгәрешләр кертү хакында» 2020 елның 25 февралендәге 143 номерлы карары;
3. Әлеге карарның үтәлешен тикшерүне Татарстан Республикасы Дәүләт торак инспекциясенә йөкләргә.
Татарстан Республикасы Премьер-министры А.В. ПЕСОШИН

Татарстан Республикасы Министрлар кабинетының 2021 елның 30 сентябендәге 1068 номерлы карары белән расланган

ТӨБӘК ДӘҮЛӘТ ТОРАК КОНТРОЛЕ (КҮЗӘТЧЕЛЕГЕ) ТУРЫНДА НИГЕЗЛӘМӘ

		Үзгәртүче документлар исемлеге (ТР Министрлар Кабинетының 13.08.2022 № 810 Карары редакциясендә)		

I. Гомуми нигезләмәләр

1. Әлеге Нигезләмә «Россия Федерациясендә дәүләт контроле (күзәтчелеге) һәм муниципаль контроль турында» 2020 елның 31 июлендәге 248-ФЗ номерлы Федераль закон, Россия Федерациясе Торак кодексының 20 статьясы, «Төбәк дәүләт торак контролен (күзәтчелеген) оештыруга һәм гамәлгә ашыруга гомуми таләпләрне раслау турында» 2021 елның 30 сентябрендәге 1670 номерлы Россия Федерациясе Хөкүмәте карары нигезендә эшләнгән һәм Татарстан Республикасында төбәк дәүләт торак контролен (күзәтчелеген) (алга таба – Дәүләт торак күзәтчелеге) оештыру һәм гамәлгә ашыру тәртибен билгели.
2. Дәүләт торак күзәтчелеге Татарстан Республикасы Дәүләт торак инспекциясе (алга таба – Инспекция) тарафыннан гамәлгә ашырыла.
3. Дәүләт торак күзәтчелеге Татарстан Республикасының Дәүләт торак инспекторлары булган Инспекция вазыйфаи затлары (алга таба –Инспекция вазыйфаи затлары, Инспектор) тарафыннан башкарыла.
Инспекциянең вазыйфаи затлары:
а) Инспекция башлыгы – Татарстан Республикасының Баш дәүләт торак инспекторы;
б) Инспекция башлыгы урынбасарлары – Татарстан Республикасы Баш дәүләт торак инспекторы урынбасарлары;
в) Инспекция башлыгы урынбасарлары – районара һәм шәһәр торак инспекцияләре башлыклары;
г) регламентлары буенча дәүләт торак күзәтчелеген гамәлгә ашыру буенча вәкаләтләре каралган инспекциянең вазыйфаи затлары.
4. Дәүләт торак күзәтчелеге кысаларында контроль (күзәтчелек) чараларын үткәрү турында карарлар кабул итүгә вәкаләтле вазыйфаи затлар булып Инспекция башлыгы (башлык урынбасарлары), Инспекция башлыгы урынбасарлары – районара һәм шәһәр торак инспекцияләре башлыклары тора.
5. Дәүләт торак күзәтчелеге объектлары булып кысаларында Россия Федерациясенең торак законнары, Россия Федерациясенең энергияне саклау һәм торак фондына карата энергетик нәтиҗәлелекне арттыру турындагы законнары белән билгеләнгән мәҗбүри таләпләр үтәлергә тиешле эшчәнлек, гамәлләр (гамәл кылмау) тора, муниципаль торак фондыннан, гражданнардан, юридик затлардан, шәхси эшкуарлардан (алга таба - контроль үткәрелә торган затлар, мәҗбүри таләпләр) кала, шул исәптән:
торак милекчеләре ширкәтләре;
торак һәм торак-төзелеш кооперативлары;
ресурслар белән тәэмин итүче оешмалар;
каты коммуналь калдыклар белән эш итү буенча төбәк операторлары;
күпфатирлы йортларда гомуми милекне карап тоту һәм ремонтлау буенча хезмәтләр күрсәтүче һәм (яки) эшләр башкаручы юридик затлар, шәхси эшкуарлар;
йорт эчендәге һәм (яки) фатир эчендәге газ җиһазларына техник хезмәт күрсәтү һәм ремонтлау буенча эшчәнлек алып баручы оешмалар;
күп фатирлы йортларда лифтларны эксплуатацияләү буенча эшчәнлек алып барганда бер яки берничә эш башкару, шул исәптән аларга хезмәт күрсәтү һәм ремонтлау эшчәнлеге предметы булган оешмалар.
Оештыру-хокукый формасына карамастан, юридик затларның яисә Лицензия нигезендә күп фатирлы йортлар белән идарә итү буенча эшкуарлык эшчәнлеген гамәлгә ашыручы шәхси эшкуарларның эшчәнлеге, гамәлләре (гамәл кылмавы) дәүләт торак күзәтчелеге объекты булып саналмый.
6. Дәүләт торак күзәтчелеге объектларын исәпкә алу торак-коммуналь хуҗалыкның дәүләт мәгълүмат системасын (алга таба - ТКХ ГИС) кулланып, дәүләт торак күзәтчелеге объектлары турында «Торак-коммуналь хуҗалыкның дәүләт мәгълүмат системасы турында» 2014 елның 21 июлендәге 209-ФЗ номерлы Федераль законның 7 статьясында билгеләнгән таләпләр нигезендә ТКХ ГИС та урнаштырыла торган, ведомствоара мәгълүмати хезмәттәшлек кысаларында алына торган мәгълүмат, һәркемгә ачык мәгълүмат, шулай ук профилактика чаралары һәм контроль (күзәтчелек) чаралары нәтиҗәләре буенча алына торган мәгълүматны җыю, анализын эшкәртү һәм исәпкә алу юлы белән башкарыла,
7. Дәүләт торак күзәтчелеге предметы булып, контроль үткәрелә торган затларның мәҗбүри таләпләрне үтәве тора, шул исәптән:
а) торак фондын куллануга һәм саклауга таләпләрне, шул исәптән торак урыннарга, аларны куллану һәм тотуга, күпфатирлы йортларда бина хуҗаларының гомуми мөлкәтен куллану һәм тоту, күпфатирлы йортта торак урыннарны торак булмаган һәм торак булмаган урыннарны торак биналарга күчерү тәртибе, күпфатирлы йортта биналарны үзгәртеп планлаштыру һәм (яки) үзгәртеп коруны гамәлгә ашыру тәртибен;
б) капиталь ремонт фондларын формалаштыруга таләпләр;
в) күп фатирлы йортлар белән идарә итүче, күп фатирлы йортларда гомуми милекне саклау һәм ремонтлау буенча хезмәтләр күрсәтүче һәм (яки) эшләр башкаручы юридик затларны, шәхси эшкуарларны булдыру һәм эшчәнлегенә таләпләр;
г) күп фатирлы йортлардагы һәм торак йортлардагы биналарның хуҗаларына һәм кулланучыларына коммуналь хезмәтләр күрсәтүгә таләпләр;
д) күп фатирлы йортта тиешле сыйфатта булмаган һәм (яки) билгеләнгән вакыттан артып киткән аралыклар белән гомуми милекне идарә итү, тоту һәм ремонтлау буенча хезмәтләр күрсәтү һәм эшләр башкару очрагында торак бинаны тоту өчен түләү күләмен үзгәртү кагыйдәләре;
е) күп фатирлы йортта гомуми милекне тоту кагыйдәләре һәм торак бинаны тоту өчен түләү күләмен үзгәртү кагыйдәләре;
ж) күп фатирлы йортларда һәм торак йортларда милекчеләргә һәм кулланучыларга коммуналь хезмәтләр күрсәтүне бирү, туктатып тору һәм чикләү кагыйдәләре;
з) күп фатирлы йортлар һәм торак йортлар биналарының энергетик нәтиҗәлелеге һәм җиһазлануы таләпләре кулланыла торган энергетик ресурсларны исәпкә алу приборлары белән;
и) ресурслар белән тәэмин итүче оешмалар, күп фатирлы йортлар белән идарә итү буенча эшчәнлек алып баручы затлар тарафыннан системада мәгълүмат урнаштыру тәртибенә таләпләр;
к) инвалидлар өчен күп фатирлы йортлардагы биналарның уңайлылыгын тәэмин итү таләпләре;
л) социаль файдаланудагы аренда йортларында торак урыннары бирү таләпләре.
8. Инспекциянең вазыйфаи затлары контроль (күзәтчелек) чараларын үткәргәндә «Россия Федерациясендә дәүләт контроле (күзәтчелеге) һәм муниципаль контроль турында» 2020 елның 31 июлендәге 248-ФЗ номерлы Федераль закон (алга таба – 248-ФЗ номерлы Федераль закон) белән билгеләнгән хокукларга ия һәм бурычларны үти.
9. Инспекциянең вазыйфаи затларының «Татарстан Республикасы дәүләт граждан хезмәткәренең хезмәт таныклыгы турында» Татарстан Республикасы Президентының 2006 елның 16 гыйнварындагы УП-8 номерлы Указы нигезендә расланган форма буенча бердәм үрнәктәге хезмәт таныклыклары була.
10. Дәүләт торак күзәтчелеген оештыру һәм гамәлгә ашыру 248-ФЗ номерлы федераль закон белән көйләнә.

II. Дәүләт торак күзәтчелеген гамәлгә ашырганда закон белән саклана торган кыйммәтләргә зыян китерү (зарар китерү) куркынычлары белән идарә итү

11. Дәүләт торак күзәтчелеген гамәлгә ашырганда, зыян (зарар китерү) куркынычларын бәяләү һәм идарә итү системасы кулланыла.
12. Инспекция, дәүләт торак күзәтчелеген гамәлгә ашырганда, дәүләт торак күзәтчелеге объектларын зыян (зарар) китерү куркынычының түбәндәге категорияләренең берсенә кертә:
а) югары куркыныч;
б) уртача куркыныч;
в) урта куркыныч;
г) түбән куркыныч.
13. Дәүләт торак күзәтчелеге объектларын зарар (зыян) китерү куркынычының билгеле бер категориясенә кертү аларның характеристикаларын дәүләт торак контроле (күзәтчелеге) объектлары әлеге Нигезләмәгә 1 нче кушымта нигезендә закон белән саклана торган кыйммәтләргә зарар (зыян) китерү куркынычы категорияләренә кертү критерийлары белән чагыштыру нигезендә башкарыла.
14. Дәүләт торак күзәтчелеге объектларына карата планлы контроль (күзәтчелек) чаралары куркыныч категориясенә бәйле рәвештә түбәндәге вакыт аралыгында үткәрелә:
а) югары куркыныч категориясе өчен –түбәндәге контроль (күзәтчелек) чараларның берсе:
инспекция визиты – ике елга бер тапкыр;
документар тикшерү – ике елга бер тапкыр;
күчмә тикшерү – ике елга бер тапкыр;
б) уртача куркыныч категориясе өчен –түбәндәге контроль (күзәтчелек) чараларның берсе:
инспекция визиты – өч елга бер тапкыр;
документар тикшерү – өч елга бер тапкыр;
күчмә тикшерү – өч елга бер тапкыр;
в) урта куркыныч категориясе өчен –түбәндәге контроль (күзәтчелек) чараларның берсе:
документар тикшерү – өч елга бер тапкыр;
күчмә тикшерү – өч елга бер тапкыр.
15. Түбән куркыныч категориясенә кертелгән дәүләт торак күзәтчелеге объектларына карата планлы контроль (күзәтчелек) чаралары үткәрелми.
16. Дәүләт торак күзәтчелегенең төп күрсәткечләре һәм аларның максатчан кыйммәтләре, индикатив күрсәткечләр әлеге Нигезләмәгә 2 нче кушымтада китерелгән.

III. Дәүләт торак күзәтчелеген гамәлгә ашырганда профилактик
 чаралар үткәрүне оештыру

17. Контроль үткәрелә торган затлар тарафыннан мәҗбүри таләпләрне намус белән үтәүне стимуллаштыру, мәҗбүри таләпләрне бозуга һәм (яисә) закон белән саклана торган кыйммәтләргә зыян (зарар) китерергә сәләтле шартларны, сәбәпләрне һәм факторларны бетерү, шулай ук мәҗбүри таләпләрне контроль үткәрелә торган затларга җиткерү өчен шартлар тудыру, дәүләт торак күзәтчелеген гамәлгә ашырганда аларны үтәү ысуллары турында мәгълүматлылыкны арттыру максатларында ел саен закон белән саклана торган кыйммәтләргә зарар (зыян) китерү куркынычларын профилактикалау программасы нигезендә профилактика чаралары гамәлгә ашырыла.
18. Дәүләт торак күзәтчелеге кысаларында түбәндәге профилактика чаралары гамәлгә ашырыла:
а) мәгълүмат бирү;
б) хокукны куллану тәҗрибәсен гомумиләштерү;
в) кисәтү белдерү;
г) консультация бирү;
д) профилактик визит.
19. Мәгълүматлаштыру Россия Федерациясенең дәүләт, коммерция, хезмәт һәм закон белән саклана торган башка сер турындагы законнары таләпләрен исәпкә алып, 248-ФЗ номерлы федераль законның 46 статьясы нигезендә башкарыла.
20. Хокукны куллану практикасын гомумиләштерү ел саен Инспекциянең вазыйфаи затлары тарафыннан үткәрелгән контроль (күзәтчелек) чаралары һәм аларның нәтиҗәләре турында мәгълүмат җыю һәм анализлау, шулай ук Инспекция адресына килгән мөрәҗәгатьләрне анализлау юлы белән башкарыла.
Хокукны куллану тәҗрибәсен гомумиләштерү нәтиҗәләре буенча Инспекция тарафыннан Инспекциянең хокукны куллану тәҗрибәсен гомумиләштерү нәтиҗәләрен үз эченә алган доклад проекты әзерләнә (алга таба – хокукны куллану тәҗрибәсе турында доклад), ул мәҗбүри рәвештә ачык тыңлаулар уза.
21. Хокукны куллану тәҗрибәсе турындагы доклад Инспекция башлыгының боерыгы белән хисап елыннан соң киләсе елның 10 мартына кадәр раслана һәм «Интернет» мәгълүмати-телекоммуникация челтәрендә (алга таба – «Интернет» челтәре) Инспекциянең рәсми сайтында хисап елыннан соң киләсе елның 15 мартына кадәр урнаштырыла.
Хокукны куллану тәҗрибәсе турындагы доклад Инспекция тарафыннан торак-коммуналь хуҗалык өлкәсендә дәүләт сәясәтен һәм норматив-хокукый көйләүне эшләү һәм гамәлгә ашыру функцияләрен гамәлгә ашыручы федераль башкарма хакимият органы адресына Инспекциянең рәсми сайтында «Интернет» челтәрендә урнаштырылганнан соң ике эш көне эчендә җибәрелергә тиеш.
22. Кисәтү бирү 248-ФЗ номерлы федераль законның 49 статьясы нигезендә гамәлгә ашырыла.
Инспекциядә мәҗбүри таләпләрне бозу турында мәгълүмат яки мәҗбүри таләпләрне бозу билгеләре булган очракта һәм (яки) мәҗбүри таләпләрне бозу закон белән саклана торган кыйммәтләргә зарар (зыян) китергән яки закон белән саклана торган кыйммәтләргә зарар (зыян) китерү куркынычы тудырган дигән расланган мәгълүматлар булмаган очракта, Инспекция контроль үткәрелә торган затка мәҗбүри таләпләрне бозуга юл куймау турында кисәтү (алга таба кисәтү) һәм аларны үтәүне тәэмин итү буенча чаралар күрергә тәкъдим итә.
Контроль үткәрелә торган зат, кисәтү алганнан соң 15 эш көненнән дә соңга калмыйча, Инспекциягә кисәтүгә каршылык белдерергә хокуклы, анда түбәндәгеләр күрсәтелә:
а) юридик затның исеме, физик затныэ фамилиясе, исеме, атасының исеме (булган очракта), шәхси эшкуарның фамилиясе, исеме, атасының исеме (булган очракта);
б) салым түләүченең – контроль үткәрелә торган затның идентификация номеры;
в) контроль үткәрелә торган зат адресына җибәрелгән кисәтү датасы һәм номеры;
г) кисәтүдә күрсәтелгән мәҗбүри таләпләрне бозуга китерә торган яисә китерергә мөмкин булган гамәлләренә (гамәл кылмавына) карата контроль үткәрелә торган затның позициясен нигезләү.
Кисәтүгә карата каршылыкны контроль үткәрелә торган зат кәгазьдә почта аша җибәреп, кисәтүдә күрсәтелгән электрон почта адресына электрон документ рәвешендә яки мондый кисәтүдә күрсәтелгән башка ысуллар белән тапшыра ала.
Инспекция кисәтүгә карата каршылыкны карау нәтиҗәләре буенча контроль үткәрелә торган затка мондый каршылык алганнан соң 20 эш көне эчендә җавап җибәрә.
Карау нәтиҗәләре буенча кисәтүгә карата каршылык канәгатьләндерелгән очракта, мондый кисәтү мәгълүматлары башка профилактик чаралар һәм контроль (күзәтчелек) чаралар үткәрү өчен кулланылмый.
23. Консультация 248-ФЗ номерлы федераль законның 50 статьясы нигезендә гамәлгә ашырыла.
Контроль үткәрелә торган затлар һәм аларның вәкилләре мөрәҗәгатьләре буенча Инспекциянең вазыйфаи затлары түбәндәге мәсьәләләр буенча консультацияләр бирәләр:
а) дәүләт торак күзәтчелеген оештыру һәм гамәлгә ашыру;
б) профилактик чаралар үткәрү тәртибе;
в) дәүләт торак күзәтчелеге предметы.
24. Язма консультация бирү Әлеге Нигезләмәнең 23 пунктындагы «в» пунктчасында каралган мәсьәлә буенча, язма рәвештә тиешле гариза кергән очракта башкарыла.
25. Контроль үткәрелә торган затлардан һәм (яки) аларның вәкилләреннән бертөрле сорауларны үз эченә алган биш һәм аннан да күбрәк гаризасы килгән очракта, мондый гаризалар буенча консультация «Интернет» челтәрендә Инспекциянең рәсми сайтында Россия Федерациясенең дәүләт, коммерция һәм закон белән саклана торган сер турындагы закон таләпләрен исәпкә алып, инспекция башлыгы тарафыннан имзаланган язма аңлатма урнаштыру юлы белән башкарыла.
26. Профилактик визит 248-ФЗ номерлы федераль законның 52 статьясы нигезендә гамәлгә ашырыла.
Мәҗбүри профилактик визитлар түбәндәгеләргә мөнәсәбәтле үткәрелә:
а) югары куркыныч категориясенә кертелгән дәүләт торак күзәтчелеге объектлары;
б) күп фатирлы йортлар белән идарә итү эшчәнлеген гамәлгә ашыруга керешүче контрольдә тотылучы затлар.
Инспекция контроль үткәрелә торган затка профилактик визитны күпфатирлы йортлар белән идарә итү эшчәнлеге башланганнан соң бер ел эчендә үткәрергә тәкъдим итәргә тиеш.
Мәҗбүри профилактик визит уздыру турында контроль үткәрелә торган затка аны уздыру датасына кадәр кимендә биш эш көне алдан хәбәр ителергә тиеш.
Контроль үткәрелә торган зат мәҗбүри профилактик визит үткәрүдән баш тартырга хокуклы, бу хакта Инспекциягә ул уздырылганчы кимендә өч эш көне элек хәбәр итә.
Мәҗбүри профилактик визитны үткәрү вакыты бер эш көне тәшкил итә.
Профилактик визит Инспекция вазыйфаи заты тарафыннан контроль үткәрелә торган затның эшчәнлек алып бару урынында профилактик әңгәмә рәвешендә яисә видео-конференц-элемтәдән файдаланып үткәрелә.
Профилактик визит барышында контроль үткәрелә торган затка әлеге Нигезләмәдә билгеләнгән тәртиптә консультация бирү гамәлгә ашырылырга мөмкин.
Әгәр профилактик визит үткәргәндә дәүләт торак күзәтчелеге объектларының закон белән саклана торган кыйммәтләргә зарар (зыян) китерүе турыдан-туры куркыныч тудыруы яки мондый зыян китерелүе ачыкланган очракта, Инспектор шунда ук, контроль (күзәтчелек) чараларын үткәрү турында карар кабул итү өчен, Инспекция башлыгына (башлык урынбасарына) бу хакта мәгълүмат җибәрә.

IV. Дәүләт торак күзәтчелеген гамәлгә ашырганда контроль 
(күзәтчелек) чараларын оештыру

27. Дәүләт торак күзәтчелеген гамәлгә ашырганда түбәндәге контроль (күзәтчелек) чаралары үткәрелә:
а) планлы һәм планнан тыш нигездә контроль үткәрелә торган зат белән үзара хезмәттәшлекне күздә тота торган:
инспекция визиты;
документар тикшерү;
күчмә тикшерү;
б) контрольдә тотылучы зат белән аралашмыйча:
мәҗбүри таләпләрне үтәүне күзәтү;
күчмә карап чыгу.
28. Гражданның гамәлләренә (гамәл кылмавына) карата дәүләт торак күзәтчелеген гамәлгә ашырганда әлеге Нигезләмәнең 27 пунктында күрсәтелгән планлы контроль (күзәтчелек) чаралары үткәрелми.
29. Контроль (күзәтчелек) чара контроль (күзәтчелек) чараларының бердәм реестрына аны формалаштыру һәм алып бару кагыйдәләре белән билгеләнгән мәгълүматлар кертелгәннән соң, мәҗбүри таләпләрне үтәүне һәм күчмә тикшереп чыгуны күзәтүдән тыш, шулай ук Реестр операторы тарафыннан теркәлгән контроль (күзәтчелек) чараларының бердәм реестрының эшләмәү очракларын исәпкә алмаганда, башланып китәргә мөмкин.
30. Инспекция визиты контроль үткәрелә торган затның урнашкан (эшчәнлекне гамәлгә ашыру) урыны (аның филиаллары, вәкиллекләре, аерымланган структур бүлекчәләре) буенча үткәрелә.
31. Инспекция визиты барышында түбәндәге контроль (күзәтчелек) гамәлләр башкарылырга мөмкин:
а) карап тикшерү;
б) сораштыру;
в) язма аңлатмалар алу;
г) мәҗбүри таләпләр нигезендә контроль үткәрелә торган затның (аның филиаллары, вәкиллекләре, аерым структур бүлекчәләре) урнашкан (эшчәнлеген гамәлгә ашыру) урынында булырга тиешле документларны таләп итү.
32. Документар тикшерү барышында түбәндәге контроль (күзәтчелек) гамәлләр башкарылырга мөмкин:
а) язма аңлатмалар алу;
б) документлар таләп итү.
33. Күчмә тикшерү барышында түбәндәге контроль (күзәтчелек) гамәлләр башкарылырга мөмкин:
а) карап тикшерү;
б) сораштыру;
в) язма аңлатмалар алу;
г) инструменталь тикшерү;
д) экспертиза.
34. Күчмә тикшерү контроль үткәрелә торган затның урнашкан (эшчәнлекне гамәлгә ашыру) урыны (аның филиаллары, вәкиллекләре, аерымланган структур бүлекчәләре) буенча үткәрелә.
Күчмә тикшерүне үткәрү вакыты 10 эш көненнән артмаска тиеш. Бер кече эшкуарлык субъектына карата күчмә тикшерү барышында хезмәттәшлек итүнең гомуми вакыты кече предприятие өчен 50 сәгатьтән һәм микропредприятие өчен 15 сәгатьтән артмаска тиеш, үткәрү өчен нигез булып 248-ФЗ номерлы федераль законының 57 статьясының 1 өлеше 6 пункты тора торган һәм ул микропредприятие өчен 40 сәгатьтән артык дәвам итә алмый торган күчмә тикшерүдән тыш.
35. Дәүләт торак күзәтчелеген гамәлгә ашырганда планнан тыш контроль (күзәтчелек) чаралары 248 - ФЗ номерлы федераль законның 57 статьясының 1 өлешендәге 1, 3 - 6 пунктларында һәм 66 статьясының 12 өлешендә каралган нигезләр буенча үткәрелә.
Әгәр планнан тыш контроль (күзәтчелек) чарасын үткәрү өчен нигез булып, закон белән саклана торган кыйммәтләргә зарар (зыян) китерүнең турыдан-туры куркынычы турында мәгълүмат тора икән, аны булдырмау һәм бетерү буенча кичекмәстән чаралар күрү өчен, Инспекция планнан тыш контроль (күзәтчелек) чарасын кичекмәстән (тиешле мәгълүмат алганнан соң егерме дүрт сәгать эчендә), шул ук вакыт эчендә бу хакта прокуратура органына контроль объекты урнашкан урын буенча 248-ФЗ номерлы федераль законның 66 статьясының 5 өлешендә каралган документларны җибәрү юлы белән хәбәр итеп, үткәрүгә керешә. Бу очракта контроль үткәрелә торган затка планнан тыш контроль (күзәтчелек) чарасын үткәрү турында хәбәр итү үткәрелмәскә мөмкин.
Планнан тыш контроль (күзәтчелек) чарасын үткәрү һәм төрен сайлау турында карар кабул иткәндә зарар (зыян) китерү куркынычын бәяләү максатларында Инспекция әлеге Нигезләмәнең 3 нче кушымтасы нигезендәге мәҗбүри таләпләрне бозу куркынычы индикаторларына таяна.
36. Контроль үткәрелә торган затлар Инспекциягә контроль (күзәтчелек) чарасын үткәргәндә катнашу мөмкин түгеллеге турында мәгълүмат бирергә хокуклы:
Россия Федерациясенең бөтен территориясендә яки аның бер өлешендә гадәттән тыш хәл режимы яки гадәттән тыш хәл кертелгән очракта;
билгеләнгән шартларда үти алмаслык көч, ягъни гадәттән тыш һәм кисәтеп булмый торган шартлар, аерым алганда эпидемияләр, эпизоотияләр, техноген аварияләр, катастрофалар, стихияле һәм башка афәтләр нәтиҗәсендә.
Тәкъдим ителгән мәгълүматны карау нәтиҗәләре буенча Инспекция контроль (күзәтчелек) чарасын үткәргәндә контроль үткәрелә торган затның катнаша алмавы турында мәгълүмат бирү өчен сәбәп булган шартларны бетерү өчен кирәкле вакытка контроль (күзәтчелек) чарасын үткәрүне күчерү турында карар кабул итә.
37. Контроль үткәрелә торган затларга карата планлы контроль (күзәтчелек) чаралары Инспекция тарафыннан формалаштырыла торган һәм Татарстан Республикасы Прокуратурасы органнары белән килештерелергә тиешле чираттагы календарь елга планлы контроль (күзәтчелек) чараларын үткәрү планы (алга таба – еллык контроль (күзәтчелек) чаралары планы) нигезендә үткәрелә.
38. Планлы контроль (күзәтчелек) чараларын үткәргәндә, Инспекциянең вазыйфаи затлары тикшерү битләрен (контроль үткәрелә торган затның мәҗбүри таләпләрне үтәвен яки үтәмәвен күрсәтүче контроль сораулар исемлеге) кулланалар.
39. Тикшерү битләре (контроль үткәрелә торган затның мәҗбүри таләпләрне үтәвен яки үтәмәвен күрсәтүче контроль мәсьәләләр исемлеге) Россия Федерациясе Хөкүмәте билгеләгән гомуми таләпләр нигезендә Инспекция тарафыннан формалаштырыла һәм раслана.
40. Мәҗбүри таләпләрне үтәүне күзәтү вакытында Инспекция түбәндәгеләрне гамәлгә ашыра:
а) Россия Федерациясе законнары белән билгеләнгән тәртиптә килгән документларның һәм мәгълүматларның вакытында килү-килмәвен, тулылыгын һәм дөреслеген тикшерә;
б) контроль үткәрелә торган затлар эшчәнлеге турында торак-коммуналь хуҗалык системасында урнаштырылган мәгълүматны өйрәнә.
41. Күчмә тикшерү яки инспекция визиты вакытында Инспекциянең вазыйфаи затлары, мәҗбүри таләпләрне бозу дәлилләрен теркәү өчен, фотога төшерү, аудио- һәм видеоязма ясау, дәлилләрне теркәүнең башка ысулларын куллана ала.
Контроль (күзәтү) чараларын үткәргәндә, контроль (күзәтү) чараларын, фотога төшерү, аудио- һәм видеоязмаларны үткәрү өчен кирәкле техник чараларны, шул исәптән электрон исәпләү машиналарын һәм электрон мәгълүмат йөртүчеләрне, күчерү аппаратларын, сканерларны, телефоннааудио- һәм видеоязма чараларын, фотоаппаратларны куллану зарурлыгы турында карар Инспекциянең вазыйфаи заты тарафыннан мөстәкыйль кабул ителә.
Мәҗбүри таләпләрне бозу дәлилләрен теркәү өчен, фотога төшерү, аудио- һәм видеоязманың кул астында булган теләсә нинди техник чаралары кулланылырга мөмкин. Фотога төшерү, аудио- һәм видеоязма ясау һәм бу максатлар өчен кулланылган техник чаралар турында мәгълүмат контроль (күзәтчелек) чарасы актында (алга таба – акт) чагылдырыла.
Мәҗбүри таләпләрне бозуларны фотога төшерү ярдәмендә теркәү лицензия таләпләрен бозуларның һәркайсына кимендә ике фото белән үткәрелә. Аудио- һәм видеоязмалар контроль (күзәтчелек) чарасы барышында язманың башында һәм ахырында язманың башлану вакыты, урыны, вакыты һәм тәмамлануы турында хәбәр итү белән өзлексез башкарыла. Язу барышында мәҗбүри таләпләрне бозуның урыны һәм характеры җентекләп теркәлә һәм күрсәтелә.
Фотога төшерү, аудио - һәм видеоязма нәтиҗәләре актка кушымта булып тора.
Мәҗбүри таләпләрне бозу дәлилләрен теркәү өчен фотога төшерү, аудио - һәм видеоязмаларны куллану Россия Федерациясенең дәүләт, коммерция, хезмәт яки закон белән саклана торган серне яклау турындагы законнары таләпләрен исәпкә алып башкарыла.

V. Контроль (күзәтчелек) чарасы нәтиҗәләрен рәсмиләштерү

42. Контроль (күзәтчелек) чара нәтиҗәләрен рәсмиләштерү 248-ФЗ номерлы федераль законның 87 статьясы нигезендә башкарыла.
43. Контроль (күзәтчелек) чарасы тәмамланганнан соң, контроль үткәрелә торган зат белән үзара хезмәттәшлекне күздә тотып, акт төзелә.
44. Актны рәсмиләштерү мондый чара тәмамланган көнне контроль (күзәтчелек) чарасы уздырылган урында башкарыла.
45. Контроль үткәрелгән зат яки аның вәкиле актны имзалаудан баш тарткан яки мөмкин булмаган очракта, анда тиешле билге куела. Бу очракта акт контроль үткәрелә торган затка 248-ФЗ номерлы Федераль законның 21 статьясында билгеләнгән тәртиптә җибәрелә.
46. Дәүләт, коммерция, хезмәт яки закон белән саклана торган башка серне тәшкил итүче мәгълүматны үз эченә алган контроль (күзәтчелек) чара нәтиҗәләре Россия Федерациясе законнарында каралган таләпләрне үтәп рәсмиләштерелә.
47. Контроль (күзәтчелек) чара үткәрү нәтиҗәләре буенча контроль үткәрелә торган зат тарафыннан мәҗбүри таләпләрне бозу ачыкланган очракта, Инспектор тарафыннан, актны рәсмиләштергәннән соң, мондый хокук бозуларны бетерү турында һәм (яки) закон белән саклана торган кыйммәтләргә зарар (зыян) китерүне булдырмау буенча чаралар, шулай ук контроль төре турында Федераль законда каралган башка чаралар үткәрү турында күрсәтмә бирелә.
48. Контроль үткәрелә торган зат яки аның вәкиле, 248-ФЗ номерлы федераль законның 88 статьясының 2 өлешендә билгеләнгән очраклардан тыш, актның эчтәлеге белән контроль (күзәтчелек) чарасы уздырылган урында таныша

VI. Дәүләт торак күзәтчелеген гамәлгә ашырганда Инспекция карарларына, вазыйфаи затларның гамәлләренә (гамәл кылмавына) шикаять бирү тәртибе

49. Контроль (күзәтчелек) чаралары кысаларында Инспекция карарларына, Инспекциянең вазыйфаи затларының карарларына, актларына, гамәлләренә (гамәл кылмавына) судка кадәр шикаять бирү хокукына 248-ФЗ номерлы федераль законның 40 статьясының 4 өлешендә күрсәтелгән контроль үткәрелә торган затлар ия.
50. Инспекциянең территориаль органы карарына, аның вазыйфаи затларының гамәлләренә (гамәл кылмавына) карата шикаятьне Инспекциянең территориаль органы җитәкчесе яки инспекция башлыгы карый.
Инспекциянең территориаль органы җитәкчесе (җитәкчесе урынбасарының) гамәлләренә (гамәл кылмавына) карата шикаятьне Инспекция башлыгы карый.
Инспекция карарына, Инспекциянең вазыйфаи затының гамәлләренә (гамәл кылмавына) карата шикаятьне Инспекция башлыгы карый.
51. Инспекциянең һәм аның территориаль органнары карарына, аларның вазыйфаи затларның гамәлләренә (гамәл кылмавына) шикаять  контроль үткәрелә торган зат үз хокуклары бозылуы турында белгән яки белергә тиеш булган көннән алып 30 календарь көн эчендә бирелергә мөмкин.
52. Инспекция күрсәтмәсенә шикаять контроль үткәрелә торган зат күрсәтмәне алганнан соң 10 эш көне эчендә бирелергә мөмкин.
53. Шикаять бирү вакыты җитди сәбәпләр аркасында узып киткән очракта, шикаять бирүче затның үтенече буенча күрсәтелгән срок Инспекция тарафыннан кире кайтарылырга мөмкин.
54. Шикаять биргән зат, шикаять буенча карар кабул ителгәнче, аны кире ала ала. Шул ук вакытта шикаятьне шул ук нигезләр буенча кабат җибәрү рөхсәт ителми.

Төбәк дәүләт торак контроле (күзәтчелеге) турындагы нигезләмәгә 1 нче кушымта

ТӨБӘК ДӘҮЛӘТ ТОРАК КОНТРОЛЕ (КҮЗӘТЧЕЛЕГЕ) ОБЪЕКТЛАРЫН ЗАКОН БЕЛӘН САКЛАНА ТОРГАН КЫЙММӘТЛӘРГӘ ЗАРАР (ЗЫЯН) КИТЕРҮ КУРКЫНЫЧЫ КАТЕГОРИЯЛӘРЕНӘ КЕРТҮ КРИТЕРИЙЛАРЫ

Контрольдә тотылган затларның Россия Федерациясе торак законнары, Россия Федерациясе энергияне саклау һәм торак фондына карата энергетик нәтиҗәлелекне арттыру турындагы законнары белән билгеләнгән мәҗбүри таләпләрне үтәмәүнең авырлыгы һәм потенциаль тискәре нәтиҗәләре буенча, муниципаль торак фондыннан тыш, контроль үткәрелә торган затларның дәүләт торак күзәтчелегенә караган тиешле эшчәнлеге «А» һәм «Б» авырлык төркеменә (алга таба – авырлык төркемнәре) бүленә.
«1» ихтималлык төркеменә контроль үткәрелә торган затларның лифтлар һәм (яки) үзәкләштерелгән газ белән тәэмин итү системасы белән җиһазландырылган күп фатирлы йортлар, шул исәптән кайнар су белән тәэмин итү һәм (яки) җылылык белән тәэмин итү буенча хезмәтләр күрсәтү өчен газ кулланыла торган күп фатирлы йортларга карата күп фатирлы йортлар белән идарә итү, күп фатирлы йортларда гомуми милекне саклау һәм ремонтлау буенча хезмәтләр күрсәтү һәм (яки) эшләр башкару буенча эшчәнлеге керә.
Башка очракларда контроль үткәрелә торган затларның эшчәнлеге «Б» авырлык төркеменә карый.
Контроль үткәрелә торган затлар тарафыннан әлеге кушымтаның беренче абзацында күрсәтелгән мәҗбүри таләпләрне үтәмәү ихтималлыгын бәяләүне исәпкә алып, Дәүләт торак күзәтчелегенә караган эшчәнлек "1" яки "2" ихтималлык төркеменә (алга таба – ихтималлык төркеменә) бүленә.
«1» ихтималлык төркеменә юридик зат яки шәхси эшкуарның эшчәнлеген закон белән саклана торган кыйммәтләргә зарар (зыян) китерү куркынычы категориясенә кертү турында соңгы өч ел дәвамында законлы көченә кергән карар кабул ителгән көнгә Административ хокук бозулар турында Россия Федерациясе кодексының 7.21 - 7.23 статьяларында, 7.23.2 статьясының 1 өлешендә, 7.23.3, 9.5.1, 9.13 статьяларында (инвалидлар өчен торак фонды объектларына керү мөмкинлеген тәэмин итү таләпләрен үтәүдән качу өлешендә), 9.16 статьясының 4, 5 өлешләрендә һәм 12 өлешендә (күп фатирлы йортларда, торак йортларда кулланыла торган энергетик ресурсларны исәпкә алуның коллектив (гомумйорт), шәхси һәм гомуми (коммуналь фатирлар өчен) приборлары өлешендә), 9.23 статьясының 1 - 4 өлешләрендә, 13.19.2 статьясының 1 өлешендә (күп фатирлы йортлар төзүне гамәлгә ашыручы торак-төзелеш кооперативлары тарафыннан кылынган административ хокук бозулардан тыш) каралган административ хокук бозулар кылган өчен юридик затка, аның вазыйфаи затларына яки шәхси эшкуарга административ җәза билгеләү турында карары булган контроль үткәрелә торган затларның эшчәнлеге керә.
«2» ихтималлык төркеменә соңгы өч ел дәвамында планлы яки планнан тыш контроль (күзәтчелек) чарасын үткәргәндә әлеге кушымтаның беренче абзацында күрсәтелгән мәҗбүри таләпләрне бозулар ачыкланмаган контроль үткәрелә торган затларның эшчәнлеге керә.
Контроль үткәрелә торган затның эшчәнлеген билгеле бер куркыныч категориясенә кертү авырлык төркеме һәм ихтималлык төркеме нисбәтенә нигезләнә.

Куркыныч категориясе	Авырлык төркеме	Ихтималлык төркеме	
Югары	А	1	
Уртача	А	2	
Урта	Б	1	
Түбән	Б	2	

Төбәк дәүләт торак контроле (күзәтчелеге) турындагы нигезләмәгә 2 нче кушымта

ДӘҮЛӘТ ТОРАК КҮЗӘТЧЕЛЕГЕНЕҢ ТӨП КҮРСӘТКЕЧЛӘРЕ ҺӘМ АЛАРНЫҢ МАКСАТЧАН КҮРСӘТКЕЧЛӘРЕ, ИНДИКАТИВ КҮРСӘТКЕЧЛӘР

1. Дәүләт торак күзәтчелеген гамәлгә ашыруның эффектлылыгы һәм нәтиҗәлелегенең төп күрсәткечләре булып, күпфатирлы йортта гомуми милекне идарәче оешманың тиешенчә тотмавы нәтиҗәсендә булган вакыйгалар нәтиҗәсендә һәлак булган күпфатирлы йортларда яшәүче (гражданнарның үз гаебе белән булган вакыйгалар нәтиҗәсендә һәлак булган кешеләрне исәпкә алмаганда), 100 мең гражданга, кешегә исәпләнгән кешеләр саны тора.
Төп күрсәткечнең максатчан әһәмияте Татарстан Республикасы Министрлар Кабинеты тарафыннан ел саен билгеләнә.
2. Дәүләт торак күзәтчелеген гамәлгә ашыруның нәтиҗәлелеге һәм эффектлылыгы күрсәткечләре булып түбәндәгеләр тора:
1) хисап чорында үткәрелгән планлы контроль (күзәтчелек) чаралар саны;
2) хисап чорында үткәрелгән планнан тыш контроль (күзәтчелек) чаралар саны;
3) контроль объектының мәҗбүри таләпләрне бозу куркынычы индикаторлары тарафыннан расланган параметрларга туры килүен ачыклау яки контроль объектының мондый параметрлардан тайпылуын ачыклау нигезендә үткәрелгән планнан тыш контроль (күзәтчелек) чаралар саны, хисап чорында;
4) хисап чорында үзара хезмәттәшлек белән үткәрелгән контроль (күзәтчелек) чараларының гомуми саны;
5) контроль (күзәтчелек) чараларының һәр төре буенча үзара хезмәттәшлек белән үткәрелгән контроль (күзәтчелек) чаралары саны;
6) хисап чорында дистанцион хезмәттәшлек чараларын кулланып үткәрелгән контроль (күзәтчелек) чаралары саны;
7) хисап чорында үткәрелгән мәҗбүри профилактик визитлар саны;
8) хисап чорында игълан ителгән мәҗбүри таләпләрне бозуга юл куймау турында кисәтүләр саны;
9) хисап чорында мәҗбүри таләпләрне бозу очраклары ачыкланган контроль (күзәтчелек) чаралар саны;
10) хисап чорында административ хокук бозулар турында эшләр кузгатылган контроль (күзәтчелек) чаралар саны;
11) хисап чорында контроль (күзәтчелек) чаралары нәтиҗәләре буенча салынган административ штрафлар суммасы;
12) хисап чорында контроль (күзәтчелек) чараларын үткәрүне килештерү турында прокуратура органнарына җибәрелгән гаризалар саны;
13)хисап чорында прокуратура органнары тарафыннан килештерүдән баш тартылган контроль (күзәтчелек) чараларын үткәрүне килештерү турында прокуратура органнарына җибәрелгән гаризалар саны;
14) хисап чоры ахырына исәпкә алынган контроль объектларының гомуми саны;
15) хисап чоры ахырына һәр куркыныч категориясе буенча куркыныч категорияләренә кертелгән исәпкә алынган контроль объектлары саны;
16) хисап чоры ахырына исәпкә алынган контроль үткәрелә торган затлар саны;
17) хисап чорында контроль (күзәтчелек) чаралары үткәрелгән, исәпкә алынган контроль үткәрелә торган затлар саны;
18) хисап чорында контроль үткәрелә торган затларның судка кадәрге тәртиптә бирелгән шикаятьләренең гомуми саны;
19) контроль (күзәтчелек) органы тарафыннан карау вакыты бозылган шикаятьләр саны, хисап чоры өчен;
20) контроль үткәрелә торган затлар тарафыннан судка кадәр тәртиптә бирелгән, аларны карау нәтиҗәләре буенча контроль (күзәтчелек) органы карарын тулысынча яки өлешчә гамәлдән чыгару яки контроль (күзәтчелек) органнары вазыйфаи затларының гамәлләрен (гамәл кылмавын) гамәлдән чыгару турында карар кабул ителгән шикаятьләр саны, хисап чорында;
21) контроль үткәрелә торган затлар тарафыннан суд тәртибендә җибәрелгән контроль (күзәтчелек) органнары вазыйфаи затларының карарларына, гамәлләренә (гамәл кылмауына) карата бәхәсләшү турында дәгъва гаризалары саны, хисап чорында;
22)  контроль үткәрелә торган затлар тарафыннан суд тәртибендә җибәрелгән, алар буенча белдерелгән таләпләрне канәгатьләндерү турында карар кабул ителгән контроль (күзәтчелек) органнары вазыйфаи затларының карарларына, гамәлләренә (гамәл кылмауына) карата бәхәсләшү турында дәгъва гаризалары саны, хисап чорында;
23) дәүләт контролен (күзәтчелеген) оештыру һәм гамәлгә ашыру таләпләрен тупас бозып үткәрелгән һәм нәтиҗәләре гамәлдә түгел дип танылган һәм (яки) гамәлдән чыгарылган контроль (күзәтчелек) чаралары саны, хисап чорында.

Төбәк дәүләт торак контроле (күзәтчелеге) турындагы нигезләмәгә 3 нче кушымта

ДӘҮЛӘТ ТОРАК КҮЗӘТЧЕЛЕГЕН ГАМӘЛГӘ АШЫРГАНДА ПЛАННАН ТЫШ ТИКШЕРҮЛӘР ҮТКӘРҮ КИРӘКЛЕГЕН БИЛГЕЛӘҮ ӨЧЕН КУЛЛАНЫЛА ТОРГАН МӘҖБҮРИ ТАЛӘПЛӘРНЕ БОЗУ КУРКЫНЫЧЫ ИНДИКАТОРЛАРЫ

1. Вакыт берәмлеге (ай, квартал) өчен Татарстан Республикасы Дәүләт торак инспекциясе адресына күпфатирлы йортта биналар хуҗалары булган гражданнардан (мөрәҗәгать иткән гражданның шәхесен билгеләргә мөмкинлек бирә торган ысул белән килгән) яки оешмалардан килгән мөрәҗәгатьләр санының, контроль үткәрелә торган затлар тарафыннан Россия Федерациясе Торак кодексының 20 статьясының 1 өлешендә билгеләнгән мәҗбүри таләпләрне бозу фактлары турында дәүләт хакимияте органнарыннан, җирле үзидарә органнарыннан, массакүләм мәгълүмат чараларыннан, «Интернет» мәгълүмат-телекоммуникация челтәреннән, дәүләт мәгълүмат системаларыннан килгән мәгълүмат санының алдагы шундый ук чор һәм (яки) алдагы календарь елның шул ук чоры белән чагыштырганда өч тапкыр һәм аннан да күбрәк артуы.
2. Россия Федерациясе Торак Кодексының 165 статьясының 5 өлешендә билгеләнгән тәртипкә, формаларга, срокларга һәм вакытлычалыкка ярашлы рәвештә торак-коммуналь хуҗалыкның дәүләт мәгълүмат системасында урнаштырылырга тиешле мәгълүматның өч һәм аннан да күбрәк ай дәвамында яңартылмавы.